Bu içerikte sizlere adından sıkça bahsettiren Haşdi Şabi’nin kim olduğunu derledik.

Haşdi Şabi, Türkçe adı Halk Seferberlik Güçleri olan ve çoğunlukla Şiilerden oluşan, Sünni, Hristiyan ve Yezidileri de içeren yaklaşık 40 farklı gruptan oluşan bir örgüttür.

Haşdi Şabi militanlarına ait bir konvoy

Kuruluş aşamasında Irak Hükümeti’nin de desteklediği ortak politik cepheyi barındıran İran desteklediğiyle ayakta duran bir örgüttür. İran Devrim Muhafızlarının Irak şubesi olarak ta bilinir.

Koyu Şii Mezhepçiliğine bağlı bu örgütün yaptığı katliamlarla IŞİD’ten bir farkı olmayan yöntemler uyguladığı biliniyor.

DAEŞ’in bölgeyi işgal etmesinden sonra, Irak’ın önde gelen Şii Din Adamı Ayetullah Ali Hüseyni Sistani kutsal Ehlibeyt türbelerini ve mekanlarını korumak için mezhepsel olmayan bir fetva yayınladı. Haşdi Şabi adlı örgüt bu fetva’nın ilanından sonra kuruldu.

Bir anda örgüte bağlı onlarca Şii aşiret ve on binlerce insan sokaklara döküldü. Buna en çok sevinen ülkelerden biri de İran oldu. İran’ın dini lideri Ayetullah Seyyid Ali Hamaney bizzat Devrim Muhafızlarını görevlendirerek para akışını sağlamak amacıyla kesenin ve silah depolarının ağzını açtı. Sayıları 40’ı bulan aşiretleri paraya ve silaha boğdu.

Haşdi Şabi, Haziran 2014’te Irak İçişleri Bakanlığının Halkın Seferberlik Komitesi’ne bağlandı.

Bu süreçten sonra örgüt, Sünni sivillere karşı insan hakları ihlallerinden ve mezhepsel kan dökmekle suçlanmıştı. Ancak Irak Hükümeti yetkilileri bu ihlalleri ufak olaylar olarak nitelendirdi ve küçük cezai tedbirler aldı.

19 Aralık 2016’da Irak Cumhurbaşkan’ı Fuad Masum Kasım ayında örgütü silahlı kuvvetlere dahil eden yasayı onadı ama örgütün üniformaları, bayrakları ve flamaları ayrıydı.

Emirleri önce aşiretlerden, sonra dini mercilerden ve son olarak da gizliden gizliye İran’ın dini lideri Hamaney’den alıyorlardı. Aslında bir nevi İran’ın Iraktaki Ordusu haline gelen örgütün büyük bölümü Şii Milislerden oluşuyor. Fakat içlerinde az sayıda Sünni Milisler de vardır.

İran ile Haşdi Şabi Arasındaki İlişki

İran’ın desteklediği Haşdi Şabi kimdir?

BBC Farsça servisi’nden Kasra Naji, örgütün İran Devrim Muhafızları tarafından teşkilatlandırıldığını, liderlerin genelde, Tahran’la ve İran’daki Kutsal Kum Şehri ile yakın ilişkileri olan din adamları olduğunu söylüyor.

Naji, “Danışmanlık için düzenli olarak İran’ı ziyaret ediyorlar. Paranın ve silahların bir bölümü İran’dan geliyor. Bu yüzden ilişkileri ideolojik olarak da, maddi destek açısından da ve diğer bağlamlarda da oldukça güçlü.” dedi.

Irak Hükümeti ile Haşdi Şabi Arasındaki İlişki

Iraklı güçler [via ARŞİV]
Haşdi Şabi, Bağdat tarafından doğrudan destekleniyor. Bağdat örgüte, para ve silah yardımında bulunuyor.

Bununla birlikte örgütün tam olarak hükümetin kontrolü altında olmadığı da düşünülüyor. Hatta dönem dönem örgüt yönetimi ve Irak hükümetinin birbirlerini eleştirdikleri görülüyor.

Kasra Naji Haşdi Şabi ve Irak merkezi yönetimi arasındaki ilişkiyi zayıf olarak nitelendiriyor.

Bir Tarafta Kahraman Algısı Diğer Tarafta İnsan Hakkı İhlali Eleştirileri

Haşdi Şabi militanının giydiği bir maske

Yapılan araştırmalar Irak halkının belli bir bölümünün DAEŞ ile mücadelede örgütü desteklediği ortaya çıkıyor. Özellikle Şii Irak’lıların önemli bir bölümünün gözünde milisler Kahraman olarak algılanıyor. Sünni Irak’lıların Örgütü mezhepçi olarak gördüğü biliniyor.

Şiilerin içinde de örgütün İran ile ilişkisi yüzünden eleştirdiği söyleniyor. Çok sert ve insan hakları ihlaline yol açan operasyonları vardır.

Birleşmiş Milletler (BM) özellikle bu yaz yaptığı operasyonlardan dolayı örgütü eleştirmişti. Uluslararası AF Örgütü ve HRW (İnsan Hakları İzleme Örgütü) gibi kurumlar Irak’taki bazı bölgelerin DAEŞ ve Haşdi Şabi tarafından çok baskıya uğradığını belirtiyor. Kürdistan Bölgesel Yönetimi (KBY) de dönem dönem örgütü eleştiren açıklamalar yapmaktadır.

Türkiye de Haşdi Şabi’yi sık sık eleştiriyor. Özellikle Sünnilerin yaşadığı bölgelerde örgütün operasyonlara katılmamasını savunuyor.

Haşdi Şabi Altındaki Gruplar

Haşdi Şabi sempatizanı bir yaşlı insan elinde silah ile yürüyüşe katılırken

Bedir Kuvvetleri, Ketaib Hizbullah, Asaib Ehlulhak, Ketaib İmam Ali, Ketaib Seyyidu’ş Şuheda, Seraya’l Hurasani, Ensar’ul Merceiyye Tugayları, Ali Ekber Tugayları, Firkat’ul Abbas el-Kitaliyye, Seraya Aşura, Seraya Ensar el-Akide, Seraya el-Cihad, Feylekul Karrar, EL Muntazar Tugayları adlı gruplar Şii Milis gücünün (Haşdi Şabi) çatısı altında bulunuyor.

İnsan Hakları İzleme Örgütü’nün geçen Ocak ayında yayımladığı raporda örgütün Sünni bölgelerde yaptığı eylemlerin savaş suçu olduğunu belirtmişti.

Raporda Şii Milislerin Sünnilere ait onlarca camii ve işyerini yakıp yıktığına dikkat çekerek, bu tür eylemlerle ilgili özellikle yapının içerisindeki Bedir güçleri ve Asaib Ehlulhak grupları itham edilmişti.

[Via Ramazan Öksüz]

ViaRamazan Öksüz
PAYLAŞ