Halkbank, dün akşam doların 3.72, euronun da 4.32’den satışa açılması hakkında yeni bir açıklama yaptı.

Açıklamada “Söz konusu işlemler nedeniyle bankamız ve müşterilerimizin hiçbir şekilde kar ve zarar durumu oluşmamıştır” denildi.

Açıklamada, söz konusu işlemlerin herhangi bir geçerliliği olmadığı öne sürüldü.

Dün kur dalgalanmalarına Halkbank sitesinden döviz kurlarını takip edenler şaşkınlığa uğradı.

Sitede dolar 3,72’yi, avro ise 4,32’yi gösterdi. 23.32 itibari ile dolar 6,55 iken avro 7,62’yi gördü. Halkbank’ın sitesine kısa bir süre erişim sağlanamazken, müşteri hizmetlerine de kısa süre ulaşılamadı.

Halkbank da konu hakkında yeni bir açıklama yaparak ‘işlemlerin geçerli olmadığını‘ duyurdu.

Halkbank’tan yapılan açıklama şöyle:

“31 Ağustos 2018 akşamı bankamızca döviz kurlarının sisteme aktarılmasında kullanılan 3. parti bir yazılımdan kaynaklanan hatalı döviz kurları ile gerçekleştirilen müşteri döviz alım-satım işlemlerinin herhangi bir geçerliliği bulunmamaktadır. Söz konusu işlemler nedeniyle bankamızın ve müşterilerimizin hiçbir şekilde kar/zarar durumu oluşmamıştır. Sistemimiz, normal işleyinde döviz alım-satım işlemlerine devam etmektedir.”

Halkbank’ın hata algoritması çalışmadı mı?

T24’ten Uğur Gürses’in kaleme aldığı ‘Halkbank’ın hata algoritması çalışmadı mı?’ başlıklı yazıda söz konusu bankada yaşanan problemi ele aldı.

Gürses’in kaleme aldığı yazıdan bir kısım şöyle:

“Ankara toplumu kötü olan her şeyde “dış güçlerin saldırısı” biçimindeki komplolarla açıklamaya öyle alıştırdı ki; bir bankanın internet kurlarının teknik bir nedenle piyasa dışı kalması bile başka türlü açıklanamaz oldu.

Bankaların internet kurları uluslararası piyasada geçen kurlara endekslidir. Reuters ya da Bloomberg’de geçen kurlara ya da faizlerin kaynağı da “matching” denilen otomatik alım-satım brokerları, bankalar, yatırım şirketleridir.

Zaman zaman yanlış ya da hatalı kotasyonlar girilmiş olabilir. Eğer kendi internet sitesinde müşterilerine döviz alım-satım kuru ilan eden banka güvenlik algoritmasını iyi kurgulamamışsa bunu müşterilerine yansıtabilir. Ucuzdan satıp, pahalıdan da alabilir.

Türkiye’de piyasa açıkken hatalı kur geçmesi zor. Anında yeni kur ya da fiyat geçer. Hatalı kur, yanlış kotasyon çoğunlukla Türkiye’de piyasa kapalı iken, bu piyasaya uzak mali piyasa “dealer”ı, “trader”ı tarafından girilir. Bu hata hemen de fark edilmeyebilir.

Türkiye ise bankaların en zorlandığı zamanlar iç piyasanın kapalı olduğu zamanlardır. Hem piyasa fiyatlarına uzak kurların potansiyel olarak geçme olasılığına karşı, hem de sığ piyasa koşullarında yüksek dalgalanma olduğu için Türkiye’de bankalar geniş bir alış-satış kuru ilan ederler. Başka da çare yoktur. Bazen bunu bilmeyenler “banka bize dövizi çok yüksekten satmak istiyor” ya da “düşükten almak istiyor” diye yakınırlar.

İç piyasaların kapalı olduğunda; geceleri, hafta sonları, resmi tatillerde piyasalar kapalı olsa da uluslararası piyasalarda TL için kur ilanı yabancı kuruluşlarca durdurulmaz.

Piyasa sığ olsa da fiyat vardır. Ama içeride bankalar temkinli olmak için marjı açarlar, güvenlik algoritmaları koyarlar.

Örneğin piyasa açıkken en son dolar kuru 6.5 geçmiş iken diyelim ki gece yarısı 4.5 gibi bir kur girildi ise internette kur ilan eden bankanın kendi iç algoritması örneğin şöyle çalışmalıdır; “eğer uluslararası piyasa kaynağından gelen kur (faiz) en son iş gününde geçen kurdan yüzde 2 (ya da daha geniş bir marj) farklı ise alım-satımı durdur, kur ilan etme; 15 dakika bekle, sonra yeniden kaynağı kontrol edip fiyat yayımla”

Bu tür piyasa dışı fiyat, kur ya da faiz kotasyonu yerel piyasanın kapalı olduğu anlarda gelebilir. Bunun için de algoritmalar yazılır. Bunu birçok banka yapıyor.

Buradan “bizim bankalarımıza operasyon çekiliyor” saçmalığına gidilmez.”