ABD Başkanı Donald Trump’ın savcılıkla işbirliği yapan eski avukatı Michael Cohen’in, Rusya soruşturmasına yardım etmeye hazır olduğunu ifade etti. Cohen’in avukatı Lanny Davis, “Müvekkilim Donald Trump hakkında bildiği her şeyi anlatmaya hazır” cümlesini kurdu.

ABD Başkan Adayları
Hillary Clinton ile Donald Trump
via | Baltimore Sun

Lanny Davis, Michael Cohen’in, Trump’ın seçim kampanyasını yürüten kişilerle Rus delegasyonu arasında New York’ta bulunan Trump Tower’da Haziran 2016 tarihinde gerçekleştirilen görüşmeden haberdar olduğunu söyledi.

Avukat Davis’e göre Cohen, Trump’ın Demokrat başkan adayı Hillary Clinton’ın kampanyasına yönelik bilgisayar korsanlığıyla ilgili olarak da bilgi sahibi olduğunun farkındaydı.

Özel yetkili savcı ve eski FBI Başkanı Robert Mueller’in Cohen ile iletişime geçip geçmediğini ise henüz bilmiyor.

Robert Mueller, Rusya’nın ABD’deki son başkanlık seçimlerine müdahale edip etmediğini soruşturuyor.

Cohen’in mahkemede kabul ettiği suçlamalar arasında “bir siyasi adayın isteği üzerine bazı kişilerin bazı konularda sessiz kalması için ödemeler yaparak seçim yasasını ihlal etmekte” yer alıyor.

Bu da dolaylı olarak bile olsa Trump’ın isminin bir federal suça karışmasına sebep oluyor.

Bu durum Trump’ın görevden azil sürecinin (impeachment) başlaması gerektiğine dair seslerin yükselmesine yol açtı.

Washington Post gazetesinin konuyla ilgili yaptığı haberde danışılan uzmanlara göre Trump’ın görevde olduğu süre boyunca suçlanması çok mümkün gözükmüyor.

Ara seçimler kritik olabilir

Trump ve Clinton

Adalet Bakanlığı 1973 ve 2000 yıllarında yaptığı araştırmalar sonucunda anayasanın görevdeki bir başkana suçlama yöneltmeye izin vermediğine karar verdi.

Bu araştırmaların sonucu hiçbir zaman mahkemeye taşınmadı, o yüzden ancak bir savcının aksine karar vererek suçlamaları mahkemeye götürmesi gerekiyor.

Ancak savcıların bu yönde adım atmak konusunda ne kadar istekli olacağı muallak.

Bu yüzden Trump’ın herhangi bir şekilde soruşturulabilmesinin tek yolu olarak görevden azil sürecinin başlatılması gözüküyor. Bu da Kongre’de Cumhuriyetçilerin çoğunluğu elinde tutması nedeniyle pek mümkün gözükmüyor.

Ancak bu yıl içinde düzenlenecek ara seçimler neticesinde Demokratların Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğu ele geçirmesi takdirinde bu mümkün olabilir.

Diğer yandan Demokratların bu konuda ikiye bölündüğü bilinmekte.

ABD’de başkanların azil süreci nasıl işliyor, karar nasıl alınıyor?

ABD Başkanı Donald Trump

ABD anayasası, Kongre’ye başkanın üç kategoriden en az birince suç işlemesine kanaat getirilmesi halinde görevden alma yetkisi veriyor.

Bu suçlar ABD’nin düşmanı olan bir ülkeye yardım etmek olarak tanımlanan “ihanet”, siyasi fayda karşılığında para ya da hediye kabul etmeyi içeren “rüşvet” ve yasalarda kesin bir tanıma yer verilmeyen “ağır ve vahim suç” işlemek ya da “başka kötü davranışta” bulunmak olarak sıralanıyor.

ABD anayasa hukuku uzmanları, son kategoriye ne tarz eylemlerin girdiğinin net olmadığını belirtiyor. Fakat uzmanlara göre, genellikle bu kategorideki eylemlerde, kamuoyunun genelini doğrudan etkileyen ağır bir suçun işlenmesi ya da başkana duyulan güvenin ciddi şekilde kırılması kriterleri aranıyor.

Bugüne kadar, üç başkan hakkında Kongre’de görevden azil süreci (impeachment) başlatıldı. Ama tarihte bu süreç sonunda Kongre tarafından azledilen ve görevden alınan bir başkan yok.

Azil süreci aslında ABD’nin kuruluşu sırasında İngiltere’den uyarlanan bir sistem. Bu süreç; herhangi bir yargı sürecinde olduğu gibi yargılama, hüküm ve cezalandırma aşamalarından oluşuyor.

ABD’de başkan azil sürecinin tüm aşamaları Kongre’de gerçekleşiyor.

Önce Temsilciler Meclisi, sonra Senato

ABD Hükümet binası

Sürecin başlatılması için ABD Kongresi’nin iki kanadından biri olan Temsilciler Meclisi’nde herhangi bir üye başkan hakkında azil süreci başlatmak için girişimde bulunabiliyor.

Bu başvuru daha sonra Temsilciler Meclisi Adalet Komitesi’nin önüne gidiyor. Burada azil sürecinin devam edip etmeyeceği kararı oy çokluğuyla alınıyor.

Bugüne kadar birçok başkan hakkında bireysel olarak azil süreci başlatma başvurusu yapıldı. Ancak bu başvurular genellikle Adalet Komitesi’nde reddedildi ve süreç de noktalandı.

Adalet Komitesi’nin onay vermesi halinde bir de Temsilciler Meclisi’nde oylama yapılıyor.

Salt çoğunluğun kabul etmesi durumunda da azil süreci Senato’da devam ediyor.

Burada ise davaya benzer bir süreç işletiliyor.

Başkanın azledilme talebine ilişkin kanıtlar ortaya konuyor, tanıklar dinleniyor. Başkan da ayrıca kendi savunmasını yapıyor.

Senatörler de jüri görevi üstlenerek, nihai kararı veriyor. Bir başkanın azledilmesi için Senato’da üçte iki çoğunluk gerekiyor.