Balkan Savaşları

Biz bu yazımızda Osmanlı’nın Balkan Savaşlarında neden yenildiğini dört başlık altında inceledik.

Balkan savaşı Osmanlı devletinin daha önce yönettiği topraklarda yeni kurulan dört devlete karşı (Bulgaristan, Yunanistan, Karadağ, Sırbistan) olan savaşıdır.

Bu savaş 8 Ekim 1912 ile 10 Ağustos 1913 yılları arasında cereyan etmiştir.

Balkan topraklarımızda yaşayan 500 bin müslüman Balkan savaşının başlamasıyla birlikte Bulgar, Yunan, Karadağlı ve Sırp çetelerce köylerine yapılan baskı, yağma ve tecavüz gibi olaylarla sindirilmeye çalışıldı.

Balkan savaşında aldığımız ağır yenilgiyle birlikte müslüman ahali katliamlarla ve sürgünlerle yok edilmiştir.

Balkan savaşlarında Müslüman bir ailenin içine düştüğü dramı yansıtan bir fotoğraf

1. Neden: Siyasi İstikrarsızlık

Osmanlı meclisinden bir kare

Osmanlı devleti Balkan savaşlarına doğru giderken kendi içinde son derece etkisiz ve zayıf hükumetler kuruyor. Bu nedenle siyasi istikrar yakalayamıyordu.

Osmanlı devletindeki hükumet mensupları, mebuslar ve siyaset adamları devam eden Balkan savaşlarına yeterince destek olmamıştır, olamamıştır.

Bu dönemi kendi kişisel çıkarları için kullananlar da mevcuttu.

2. Neden: Ordunun Bölünmüşlüğü

20.yy’dan Osmanlı askerlerinden bir kare

Osmanlı devletinde askeri kuvvetler arasında cuntalaşma, gruplaşmalar ve ihanetler mevcuttu. Arnavutlar, Alaylılar ve Mektepliler olmak üzere kabaca bölünmüşlerdi.

Bununla da yetinmeyip  kendi aralarında çok fazla siyasi ve ideolojik olarak bölünme yaşamışlardı.

Bu durumun vahametini örneklendirirsek; “Edirne’ye Enver paşa gireceğine Bulgar girsin” sözü ile aynı zamanda kalpağın takışını bile farklı giyen Arnavut askerler kendilerini her zaman ayrı ve farklı olarak gösterirlerdi bu iki durumlar bize durumu acı gerçeği gösteriyor.

Hasan Tahsin paşa Selaniki
yunanlara teslim antlaşması yaparken

3. Neden: İhanetler

O dönem İttihad-ı Terakki partisinin Müslüman Arnavutlara yaptıkları zulüm, aile fertlerine yaptıkları baskı , Arnavutların Arnavutça’nın Latin alfabesine uyarlamak istemeleri, camilerde Arnavutça hutbe okumak istemeleri ve 20. yüzyılda milliyetçi akımlardan etkilenmeleri dolayısıyla Arnavutla, Türk askerlerini desteklememiş hatta onlarla bağımsızlık mücadelesine girmişlerdir.

Diğer büyük ihanetse Selanik vilayetini korumakla ve savunmakla görevli kumandan Hasan Tahsin Paşa’nın savaşlarda gösterdiği gayretsizlik, basiretsizlik ve tek kurşun dahi düşmana sıkmadan Selanik’i yunan ordusuna teslim etmisidir.

Bunun içindir ki herhalde Yunanistan devleti, Hasan Tahsin Paşa için anıt yapmıştır.

4. Neden: Askeri Yetersizlik

Osmanlıda Balkan savaşlarına katılan iki türk askeri

Osmanlı askerlerinin top ve makineli tüfeklerinin yetersizliği, açlık ve Payitahtın yani İstanbul hükumetinin gereken desteği vermemesi savaşın sürdürülememezliğini sağlamış, yenilgiyle sonuçlanmasına neden olmuştur.

Bu savaşlara katılmış olan milli yazarımız Ömer Seyfettin, yazmış olduğu Balkan Harbi Hatıraları adlı eserinde bunu çok dramatik bir dille anlatmıştır.

Rivayet ederler ki akşamları Bulgar ordusunun sahip olduğu gece projeksiyonlarını yakmasıyla geceyi aydınlık gören Osmanlı askerlerinin cin gördüğünü, delirdiğini düşünerek savaştan kaçanlar çok sayıda Osmanlı askeri varmış.

Balkan savaşında esir düşen askerlerimizden bir fotoğraf

Tabi ki her savaşta olduğu gibi ihanet ve yenilgiler olduğu kadar kahramanlar ve zaferler de vardır.

Başka bir yazımızda Edirne, İşkodra ve Yanya gibi yerleri savunan kahramanları ve zaferleri de anlatacağız…