Türkiye’de bir sistem değişikliği artık kaçınılmaz oldu. Yeni sistemin adı: “Cumhurbaşkanlığı sistemi”

İktidar partisi tarafından oluşturulan yeni yönetim sistemi AK Parti ve MHP ortaklığıyla 18 maddelik yeni anayasa teklifi referandumda oylandı. Referandum sonuçlarında az bir farkla ‘evet’ çıktı.

Bu durumda başbakanlık kaldırılırken, cumhurbaşkanının yürütmenin başı olacağı belirtildi. Bu koşulun 2019’a kadar bekletilmesi gerekiyor.

16 Nisan günü gerçekleştirilen referanduma ilişkin detaylar için buraya tıklayın.

Başkanlık sistemine benzer bir nitelik taşıyacağı anlaşılan yönetim sistemine CHP ve HDP tepki gösterirken AK Parti ve MHP destekliyordu.

Başkanlık sistemi’ni ilk günden bu yana eleştiren ve parti olarak destek vermeyeceklerini belirten Kılıçdaroğlu, son olarak yeni anayasa teklifinteki ‘Cumhurbaşkanı Meclis’i feshedebilir’ maddesini hatırlatarak şöyle konuştu: “Başkanlık, ülkenin bölünmesine giden yoldur. Bu, sistem değişikliği değil düpedüz bir rejim değişikliği hazırlığıdır.”

Muhalefetten gelen tepkilere karşı Binali Yıldırım şu yanıtı verdi: “1923’te bedel ödedik, İstiklal Harbi’ni kazandık, rejimi değiştirdik, adını cumhuriyet koyduk. Bu tarihte kaldı, o mesele 1923’te bitti. Şimdi artık yönetim ihtiyaçlarımızı karşılayacak, istikrarı esas alan hükümet sisteminden bahsediyoruz. Bizimki cumhurbaşkanlığı sistemi, sistemin adı cumhurbaşkanlığı sistemidir, nokta”

Türk bayrağı
Türk bayrağı

Cumhurbaşkanlığı Sisteminin Ayrıntıları

Cumhurbaşkanı yürütmenin başı olacak ve başbakanlık kalkacak. Partisiyle ilişiği kesilmeyecek cumhurbaşkanının kararname çıkarma yetkisi olacak.

Cezai sorumluluğu olacak cumhurbaşkanının Yüce Divan’a sevki için 401 milletvekilinin oyu gerekecek.

Cumhurbaşkanına Meclis’i fesih yetkisi verilecek, bu durumda kendi görevi de sona erecek.

Cumhurbaşkanının parti üyeliği 2018’de, cezai sorumluluğu 2019’da başlayacak.

Cumhurbaşkanı, cumhurbaşkanı yardımcıları, bakanlar ve üst düzey kamu görevlilerini atamaya yetkili olacak.

Milletvekili sayısı 2019 sonrası için 600 olarak öngörülürken yedek vekillik de anayasa da yer alacak.

HSYK’nın seçim sistemi değişecek. Üyelerin yarısını Cumhurbaşkanı, diğer yarısını Meclis seçecek. Meclis’teki seçimde 5’te 3 çoğunluk aranacak. İki turda bulunamazsa, üye kura ile belirlenecek.

Seçilme yaşı 18’e düşüyor.

OHAL ilan etme yetkisi cumhurbaşkanında olacak. OHAL ilanı Meclis’in onayına sunulacak.

Bazı düzenlemelerin referandumdan hemen sonra hayata geçmesi, sistem değişikliği ile ilgili düzenlemelerin de seçimlerin yapılacağı 2019 yılında hayata geçmesi öngörülüyor.

Yerel seçimler 2019’un mart ayında yapılacak.

Askeri yargı kalkacak.

Anayasa Mahkemesi’ndeki askeri yargı üyeliği sona erecek. Mevcut üyelerin görev süresi devam edecek. Süre bitişinde AYM 15 üyeden oluşacak.

Jandarma Genel Komutanlığı MGK’dan çıkacak.

PAYLAŞ