Günlerdir beklenen Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani görüşmesi Rusya’nın Soçi kentinde düzenlendi.

Tarihte bir ilk olarak nitelendirilen zirveye katılan ülke liderlerinin açıklamalarını derledik.

Zirve sonrası açıklama yapan liderler, Suriye Ulusal Diyalog Kongresi’nin başlayacağını duyurdu. Rusya, bu kongrede Kürtler de dahil olmak üzere Suriye’deki tüm grupların temsil edilmesi gerektiğini söylese de, Türkiye, Kürtlerin kongreye davet edilmesini ‘kabul edilemez’ olarak görüyor.

Rusya, Türkiye ve İran, Suriye’de gerilimi azaltma bölgelerinin kurulduğu çatışmasızlık düzenlemesinin garantör ülkeleri arasında yer alıyor.

İşte liderlerin açıklamaları:

Vladimir Putin

Toplantı sonrası üç liderin düzenlediği basın toplantısında ilk olarak konuşan Putin, Rusya, Türkiye ve İran’ın IŞİD de dahil olmak üzere terörle mücadelede işbirliğini geliştirme konusunda anlaştığını belirtti. Putin, Astana sürecinin devamı hususunda uzlaştıklarını ifade etti.

Erdoğan ve Ruhani ile Suriye Ulusal Diyalog Kongresi düzenlenmesini desteklediklerini söyleyen Putin, kongrenin detayları ve süresiyle ilgili çalışması yapılması için dışişleri bakanlıklarına talimat verdiklerini vurguladı.

Putin, üç ülkenin istihbarat servislerinin ve savunma bakanlıklarının da konu üzerinde çalışacağının altını çizdi.

Putin, yaptıkları görüşmede Suriye dış ve muhalefetinin kongreye davet edilmesi konusunda anlaşma sağladıklarını kaydetti.

Erdoğan ve Ruhani’ye Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad’la yaptığı görüşmeye ilişkin bilgi verdiğini anlatan Putin, Esad’ın anayasa reformu yapılmasına ve seçimlerin düzenlenmesine hazır olduğunu aktardı.

Putin, Suriye yönetiminin barışçıl çözüm ilkelerine bağlı olduğunu da vurguladı.

Bu arada Putin, kongrede yeni Suriye Anayasası’na ilişkin konuların da ele alınacağını söyledi.

Rus lider, “Tüm siyasi partileri, dış ve iç muhalefeti, etnik ve dini grupları masanın etrafında toplamak istiyoruz. Kongre, devlet düzeninin temini, yeni anayasa hazırlanması ve yeni anayasa temelinde BM’nin gözetimi altında seçimler yapılması gibi Suriye’nin toplumsal gündemini masaya yatıracak” dedi.

Hasan Ruhani

Hasan Ruhani

Putin’den sonra söz alan Ruhani de şunları ifade etti:

“Her şeyden önce teşekkür etmek istiyorum. Bu toplantı öyle bir zamanda yapılıyor ki bu üç ülkenin çalışmaları, Suriye’deki barış ve istikrarın oluşması için zemin hazırladı. Bütün dünya bu konuyu bilmesi gerekiyor ki terörizm hiçbir zaman hiçbir ülke için bir araç olamaz. Terörizm bütün ülkeler için tehlike yaratıyor.

Bütün ülkeler olarak bunu gördük. IŞİD, bütün ülkeler için tehlike oluşturdu ve günahsız insanları şehadet mertebesine getirdi. Bugünkü toplantı çok açıktı. Üç ülke kendi fikirlerini çok açık bir şekilde beyan ettiler. Yapılacak kongrede bütün partiler, bu kongrede birleşecekler ve Suriye’nin geleceği için müzakere yapacaklar. Üç ülkenin dışişleri bakanları ve genelkurmay başkanları bu kongrenin daha kolay yapılması için anlaştılar. Bugün yeni bir adım atıldı barış ve istikrar için. Umuyorum ki gelecekte güvenlik ve yeni özgür bir seçimin yapılmasına şahit olalım.”

Recep Tayyip Erdoğan

Recep Tayyip Erdoğan

Ruhani’den sonra Erdoğan açıklamalarda bulundu. Erdoğan’ın açıklamaları şöyle:

“Değerli dostum Putin’in şahsında tüm Rus dostlarımıza teşekkür ediyorum. Rusya ile yoğun diyalogumuz gerek ikili konularda gerekse bölgesel konularda devam ediyor. Bunun meyvelerini her alanda topluyoruz. Özellikle bu ivmenin artarak sürdürülmesi konusunda Putin ile hemfikiriz. Ruhani ile gerçekleştirdiğimiz ikili görüşmede ülkelerimizin ilişkilerini daha da geliştirme hususunda mutabık kaldık. Bugün değerli dostlarım Putin ve Ruhani ile kritik görüşmeler yaptık. Suriye’de ateşkes tesis edilmesi amacıyla atılan adımları tekrar gözden geçirdik.

2254 sayılı Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi Kararında tanımlandığı üzere, Suriye halkının öncülüğünde ve sahipliğinde yürütülecek kapsayıcı, özgür, adil ve şeffaf bir siyasi sürecin hayata geçirilmesine yardımcı olmak husunda görüş birliğine varmış bulunuyoruz.

Suriye Ulusal Diyalog kongresinin bu ilkeler temelinde çalışmaya karar verdik. Bugünkü ortak açıklamamız, iş birliğimizin esaslarını yansıtan ilk adımdır. Ancak bu çabanın başarısı başta rejim ve muhalefet olmak üzere tarafların tutumuna bağlıdır.

Suriye’nin siyasi birliği ve toprak bütünlüğü ile ülkemizin milli güvenliğine kasteden terörist unsurların süreçten dışlanması, Türkiye olarak önceliklerimiz arasında yer almaya devam edecektir.

Ülkelerimiz arasındaki bu verimli işbirliğinin tüm bölgeye olumlu etki yapmasını, bölgedeki gerginlikleri ve mezhebi ayrışma riskini azaltmasını ümit ediyoruz.”

[Via Sputnik, RT]

PAYLAŞ