Bu içerikte çok merak edilen peşmergelerin kim olduğunu, tarihini ve askeri gücünü derledik.

Peşmerge Ne Demek?

Irak’taki Kürdistan bölgesinin silahlı gücü ve savaşçılarının kullandığı “peşmerge” adı, Kürtçe’de “ölüme meydan okuyan“, “ölümüne savaşan” anlamına gelmektedir.

Kelime anlamı olarak ise savaşçı veya fedai. Pêş, Kürtçede Önce; merg ise ölüm anlamına gelir. Peşmerge, ölümün önünde gidenler, ölümüne anlamındadır. [via Wikipedia]

Peşmergelerin Tarihi

Köklerini 1800’lü yıllarda oluşturan ve daha gevşek bir örgütlenme olan aşiret sınır muhafızlarından alan Peşmergeler Osmanlı İmparatorluğu’nun yıkılışından bu yana Kürt halkının ulusal savunma gücünü oluşturuyorlar.

Kürt ulusal hareketi güçlendikçe peşmerge kimliği de Kürt kültürünün temel bir öğesi olarak güç kazanmaya başladı ve aşiret koruyuculuğundan bağımsız bir Kürdistan için savaşan milli bir güce dönüştü. Öyle ki bugün bu gücün bağımsızlık için referanduma gittiğini görüyoruz.

Günümüzün Peşmergesinin temelini Irak ordusuna karşı savaşmış ve Kürt gruplar arası iç çatışmalara katılmış tecrübeli savaşçılar oluşturmaktadır.

Kürdistan Bölgesel Yönetimine bağlı peşmerge güçleri

IŞİD ile Mücadelede Peşmerge Güçleri

Peşmerge, IŞİD tarafından Irak’a düzenlenen taarruzun başlangıcından beri onlara karşı duran en güçlü siperlerden biri konumunda yer almıştı. Irak ordusunun kuzeyde çökmesinden sonra Kürt savaşçıları IŞİD’in uzakta tutulmasını sağlamıştır.

Kürt Gücü İkiye Ayrıldı: Barzani (KDP) ve Talabani (KYB)

1970’lerin sonlarında yaşanan Irak-İran savaşı sırasında Irak Kürdistanı’ndaki Kürtler kuzey ve güney olarak iki güce bölündü. Fakat her ikisi de kısa süre içinde Irak devletiyle karşı karşıya geldi ve bağımsızlık hareketi daha da güçlendi.

1992 yılında rakip sayılan iki Kürt gücü Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) ve Kürdistan Yurtsever Birliği (KYB) birleşerek yarı özerk Kürdistan Bölgesel Yönetimi’ni kurdular.

Fakat 90’lı yıllar içinde iki büyük Kürt gücü, Kürt ulusal hareketinin önderlerinden Molla Mustafa Barzani’nin oğlu Mesut Barzani liderliğindeki KDP ve daha sonra Irak Cumhurbaşkanı olacak olan Celal Talabani liderliğindeki KYB arasındaki gerginlikler bir süre sonra bir çatışmaya dönüştü.

KYB lideri Celal Talabani Irak’ın 6. ve aynı zamanda ilk Kürt cumhurbaşkanı seçildi, Mesut Barzani ise Irak Kürdistanı’nın başkanı seçildi. Bu durumdan sonra Kürtlerin bağımsızlık umudu iyice güçlendi.
Geçtiğimiz aylarda Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY), Peşmerge Bakanlığı’nı yeniden yapılandırarak peşmerge güçlerini tek çatı altında birleştirdi.

IKBY Peşmerge Bakanlığı’na bağlı askeri güçler her ne kadar tek bir isim altında görünüyor olsa da aslında iki siyasi partinin etkisinde bulunuyor. IKBY Başkanı Mesud Barzani liderliğindeki Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) ve Irak eski Cumhurbaşkanı Celal Talabani Genel Sekreterliği’ndeki Kürdistan Yurtseverler Birliği’ne (KYB) bağlı iki Peşmerge gücü bakanlıkta fiili olarak varlık göstermektedir.

KDP’li Peşmergeler daha çok Erbil, Duhok, Musul Ovası ve Sincar ilçesinde, KYB’li Peşmergeler ise Süleymaniye, Kerkük ve Halepçe’de askeri hakimiyeti elinde tutmaktadır.

Kürt Peşmergeler

ABD’den Peşmerge’ye 295.6 milyon dolarlık silah satışı

Bakanlık, Irak’ın talebi üzerine Peşmerge’ye ait iki piyade ve iki topçu tugayı için gerçekleştirilecek silah satışına ilişkin yazılı bir açıklama yaparak ABD’den satın alınan silahlar hakkında bilgi verdi.

Satışın toplam değerinin 295.6 milyon dolar olduğu belirtilen açıklamada, Irak hükümetinin Peşmerge’ye ait gerekli malzemelerin tamamlanması için talepte bulunduğu ifade edildi.

Açıklamada, “Bu piyade ve topçu tugayları Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) Peşmerge Bakanlığı altında, merkezi hükümetle birlikte çalışacaktır.” denildi.

Bakanlık, Irak’ın kendilerinden 4,400 adet M16A4 model tüfek, 46 adet M2 50 kalibreli makinalı tüfek, 186 adet M240B makinalı tüfeği, 36 adet M1151 HMMWV, 77 adet M1151 zırhlı HMMWV’ın yanı sıra çok sayıda askeri araç ve gereç talep ettiğini de açıkladı.

ABD Dışişleri Bakanlığı, geçen ay 2005 yılından bugüne dek “dış askeri satış” (FMS) programı adı altında Irak’a toplam 22 milyar dolarlık silah satışını onayladığını açıklamıştı.

PAYLAŞ