Erdoğan, Suriye’nin kuzeyindeki İdlib kentine yönelik olarak (ÖSO tarafından) bir askeri harekâtın başladığını açıkladı. Biz de bu operasyon ile ilgili bazı bilgileri derledik.

Suriye kriziyle ilgili devam eden Astana görüşmelerinin son oturumunda, İdlib’in çatışmasızlık bölgelerine dâhil edilmesi konusunda anlaşmaya varılmıştı.

İdlib’in askeri önemi ve eyalete yönelik operasyonla ile ilgili bazı bilgileri size aktarmak istedik.

İdlib Nerede?

geçtiğimiz yıla ait iç savaş haritası

Türkiye’ye sınır komşusu olan ve Suriye’nin kuzeybatısında bulunan ve aynı isimli yönetim bölgesinin merkezi olan şehir.

Kuzeydoğusunda Halep’in bulunduğu İdlib’in batısında ve güneyinde ise Suriye hükümetinin kalelerinden Lazkiye ve Hama yer alıyor. Halep’e 60 km uzaklıktadır.

Türkiye İçin İdlib Neden Önemli?

Suriye’nin kuzeyinde ve Türkiye sınırında yer alan İdlib kuzeyde Kürt Demokratik Birlik Partisi’nin (PYD) denetimindeki Afrin sınırına dayanıyor. Bu sebepten dolayı Türkiye’nin Suriye’nin kuzeyinde bir Kürt oluşumunu istememesinden dolayı bu bölge Türkiye açısından çok kritik yerlerden bir tanesi.

Eğer YPG’nin kontrolündeki SDG, İdlib’te söz sahibi olursa Afrin’in hemen altında bulunan Halep’in de YPG tarafından ele geçirilmesiyle birlikte Suriye’nin batısında kontrol PYD’nin eline geçmiş olur. Bu Türkiye’nin hiç istemeyeceği bir şey olur ki zaten Türkiye’nin İdlib’teki ÖSO birliklerine destek vermesinin temel amaçlarından bir tanesi de bu.

Fırat Kalkanı Harekatı ile başlayan YPG’nin etkisizleştirilmesi operasyonu İdlib operasyonu ile birlikte devam ettirilmek isteniyor.

Suriye’deki iç savaşta çekilmiş olan bu resimde bir militan ağır makineli tüfekle ateş ediyor.

Tabi işler hem Türkiye hemde YPG açısından bu kadar kolay olmayacak çünkü Suriye’nin içine içine doğru ilerleyen bir Türkiye’nin bu durumdan hasarsız ayrılması o kadar olmayabilir.

Muhalif güçler açısından da kritik öneme sahip İdlib’te Bab El Hava Sınır Kapısı da bulunuyor.

Öte yandan Lazkiye Eyaleti’ne yönelik saldırılar İdlib üzerinden düzenleniyor.

İdlib Kimin Elinde?

2015’te farklı ‘cihatçı’ grupların kurduğu ve bünyesinde Nusra Cephesi ve Ahrar’uş Şam’ı da barındıran çatı örgütü Fetih Ordusu, İdlib’i ele geçirmişti. Yani; 2015’ten sonra İdlib, farklı gruplar tarafından ortak olarak yönetiliyor.

İki grup arasındaki zaman zaman gerilim yaşansa da 2016’da adını Şam’ın Fethi Cephesi olarak değiştiren ve El Kaide’den ayrıldığını duyuran Nusra Cephesi, son süreçte başka cihatçı gruplarla birlikte Heyet Tahrir el-Şam (HTŞ) adında bir çatı örgütü kurdu.

BBC’de yer alan habere göre, ilerleyen dönemde, ateşkeslerle Halep, Şam, Hama ve Humus eyaletlerinden ayrılan isyancı grupların birçok üyesi de İdlib’e geçiş yaptı.

Ayırca İdlib, ülke çapında hükümet karşıtı silahlı güçler açısından bir kale olarak görülüyor. Bundan dolayı İdlib bir çok ‘güç’ açısından kritik öneme sahip.

İdlib Üzerinde Hangi Ülkeler Ne Düşünüyor?

Suriye’de çatışan militanlara ait bir resim

Türkiye, Rusya ve İran, Astana’da Suriye ile ilgili yaptığı görüşmelerde daha önce, Dera ve Kuneytra, Rastan ve Talbise ile Doğu Guta’daki çatışmasızlık anlaşması konusunda mutabakata varmışlardı. Bu ülkeler şuan da aynı durumu İdlib’te de uygulamaya çalışacak.

Son nokta olan İdlib’teki çatışmasızlık bölgesi için görüşmeler bir süredir devam ediyor.

Eylül ayındaki son görüşmede ise üç ülke, İdlib bölgesinde oluşturulacak olan dördüncü çatışmasızlık bölgesini beraber koruma konusunda anlaştı.

Anlaşma sonrasında Türk Dışişleri Bakanlığı İdlib ile ilgili yaptığı açıklamada, “Astana toplantılarının üç garantör ülkesi arasında sağlanan mutabakat uyarınca, söz konusu üç ülkeden gözlemciler, çatışmasızlık bölgesinin sınırlarını teşkil eden güvenlikli bölgelerde oluşturulacak kontrol ve gözlem noktalarında konuşlandırılacaktır” cümleleri kullanıldı.

Rusya ise Türkiye ve İran’ın İdlib bölgesine 500’er gözlemci göndereceğini açıklamıştı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, geçtiğimiz günlerde Reuters haber ajansına verdiği mülakatta, Suriye’deki çatışmasızlık bölgeleri kapsamında, ülkenin kuzeybatısındaki İdlib eyaletine asker gönderileceğini açıkladı.

Erdoğan röportajda, “Çatışmasızlık bölgeleri anlaşması umut vaadeden bir fikirdi… Rusya İdlib’in dışında, Türkiye de İdlib’in içinde güvenliği koruyacak” ifadesini kullandı.

Erdoğan İdlib Operasyonu Hakkında Ne Dedi?

İdlib Operasyonu ile ilgili ilk resmi açıklama, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’dan geldi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Fırat Kalkanı Harekâtı’yla kendimize bölgemizde açtığımız alanı şimdi İdlib’in güvenliğini sağlamaya yönelik yeni bir adımla daha ileriye taşımanın gayreti içindeyiz. İşte bugün örneğin İdlib’de ciddi bir harekat var ve bu devam edecek” dedi.

Türk Askeri İdlib’te Mi?

Türkiye’nin Cerablus’taki Fırat Kalkanı Operasyonundan görüntüler Bülent Kılıç via AFP

Konuşmasından sonra gazetecilerin sorularını cevaplayan Erdoğan, “Türk askeri İdlib’de mi?” sorusuna, “Şu anda Özgür Suriye Ordusu yürütüyor, henüz askerimiz orada değil” cevabınıı vermişti.

Erdoğan her ne kadar İdlib’e yönelik düzenlenen operasyonun ÖSO tarafından yapıldığını aktarsa da Türkiye’de de hareketli saatler yaşanıyor. 

Dünyanın en saygın haber ajanslarından biri olan Reuters’ta yer alan habere göre; Türkiye ordusuna bağlı askeri araçlar Suriye sınırını geçerek İdlib’e girdi.

Erdoğan, “Fırat Kalkanı Harekâtı’nda olduğu gibi bir yöntem mi kullanılacak?” sorusunu ise, “Boksa girildiği zaman yumruğun sayısı sayılmaz” şeklinde yanıtladı.

BBC’de yer alan bilgilere göre; Özgür Suriye Ordusu’na (ÖSO) bağlı Hamza Bölüğü de, İdlib’e askeri operasyon başlattıklarını açıkladı.

Hamza Bölüğü, Fırat Kalkanı Operasyonu’na katılan gruplar arasında yer alıyor.

Öte yandan yerel kaynaklardan edinilen bilgilere göre, Türk ordusu Cuma gecesinden beri sınıra yoğun bir sevkiyat yaptı.

ViaBBC Türkçe
PAYLAŞ