Enflasyon Kasım ayında piyasa beklentilerinin üzerinde yükselerek yıllık bazda yüzde 12,98’e çıktı.

Enflasyon böylece Aralık 2003’ten bu yana en yüksek seviyesine çıkmış oldu.

Hükümetin hazırladığı orta vadeli programda yıl sonu enflasyonunun yüzde 9,5 olması hedefleniyordu. Ancak bu rakam tutturulamadı. Peki şimdi ne olacak? Enflasyon yüksek çıktığında ne oluyor? Bu içerikte sizlere bu soruların yanıtını vermeye çalıştık.

Enflasyonda beklenti üzerinde artışa en büyük katkı, sepette en fazla ağırlığı bulunan gıda ve alkolsüz içecekler kaleminden geldiği belirtildi.

Enflasyon Nedir?

Enflasyon, satın alınan aynı ürün veya hizmet fiyatının zamanla artması veya paranın satın alma gücünün azalmasıdır.

Yani, siz geçen sene 100 TL ile iki tane pantolon alabilirken enflansyonun miktarına bağlı olarak pantolon fiyatı yeniden hesaplanır böylelikle tek pantolona verdiğiniz 50 TL ile yeni bir pantolon alamıyorsunuz. Burada paranızın alım gücü azalırken ürün fiyatı da önceki seviyesine göre artmıştır.

Enflasyon yüksek olur ürünler pahalanırsa, işçi, memur, emekli temel ihtiyaçlarını karşılamaya çalışacaktır. Bu esnasında cebindeki paranın aniden azaldığını fark edecek oysa yaptığı harcamalar ile çok fazla bir ürün alımı yapamamış olacak.

Enflasyonun Yüksek Olmasının Sebepleri

Kredi kartı internet alışverişinde kullanılan bir araçtır.
  1. Piyasadaki ürünlere talep artarsa, üretim aynı hızla artamayacağından dolayı ürünlerin fiyatı biraz artar. Çok para, az malın peşinde koşuyor denilebilir. Bu durum talebin fazla, malın az olmasından kaynaklanır. Aksi olur talep azalırsa, piyasada ürün çoğalır, satılmayı bekler ve zamanla ürün fiyatları sabitleşir ve hatta nadir olsa da düşme olasılığı vardır. Ayrıca, ürün satılmıyor bekliyorsa uzun dönemde ürünü üreten fabrika işçisini azaltır veya üretimini sınırlayabilir.
  2. Üretilmekte olan bir ürünün fiyatı malzeme, işçilik, nakliyat , kira ve vergi gibi çok sayıda masrafların birleşiminden oluşur. Bunlarda ki artış ürün fiyatının artışına neden olabilir. Buna maliyet artışının sebep olduğu enflasyon diyebiliriz.
  3. Hükümet harcamalarını artırır, piyasaya fazla para sürerse zaman içinde ürünlerin pahalandığı ve paranın alım gücünün azaldığı görürüz.

Ekonomik Durgunluk Nedir?

Tüketici gelişmiş ve tutumlu bir ülkede ise, örneğin Japonya’da halk harcamalarını artırmamakta, fiyatlar sürekli sabit kalabilmektedir. Tipik Japon; bir ürünü almadan maliyet /fayda analizine önem verir, mutlak ihtiyaç olduğuna karar verdiği eşyaları alır.

Japon; motorlu koşu bandını örneğin 2 yıllık taksitle almadan önce işgal edeceği yer, elektrik sarfiyatı, iki yıl içinde ödeyeceği faiz, iki yıl sonra ürünü satmak isterse ederini düşünmekte ve sonuçta açık havada koşmaya karar verebilir. Böyle düşünen toplumlar hem ekonomik açıdan hemde gelişmişlik bakımından diğer ülkelere göre daha önde olurlar.

Tasarrufa Verilen Faiz Az Olursa Ne Olur?

Elektrik faturası

Tüketici, Türkiye gibi gelişen, ürünlere doymamış bir ülkede ise bankaların düşük faiz vermesi, onların gelirlerini artırmak için başka yatırımlara yönelmesine veya değerini kaybetmeyecek ürünlere yönelmesine (ev, arsa, dükkan veya hisse senedi, yatırım fonu vb.i) neden olmaktadır.

Örneğin; Rusya’da, insanlar geçmişte borsada çok para kaybettiklerinden, uzun ömürlü tüketim mallarına ev, eşya, mobilya ve benzeri ürünlere yönelmektedir. Türkiye’de 2011 yılında bankaların sağladığı gelir artışı, enflasyondan daha azdır.

Enflasyon Dış Etkilere Bağlı Mı?

Ülkenin kendi kaynaklarıyla kontrol edemediği bazı durumlar vardır. Türkiye olarak biz petrol, doğal gaz gibi ürünleri ithal ediyoruz.

Siyasi durumlar veya ülkede karışıklık olması gibi haller sevkiyatın azalmasına neden olabilir.

Çin, Hindistan ve benzeri ülke taleplerinin artması ürüne olan talebi artırabilir ve bunların fiyatı artabilir. Bu durumda elektrik, ısı, ulaşım maliyetleri artmakta ve ürün maliyetleri artışına neden olabilmektedir. Ülkede ürün fiyatı artarsa, dışarıya satılan ürünler pahalanacağından; ürün rekabetçiliğini kaybeder ve ihracat oranlarının azalması görülebilir.

Enflasyonun Neresi Zarar?

Enflasyon hükümetler tarafından belli bir oranda tutulmak istenir. Fazlası ise hoş görülmez.

Enflasyon tek rakamlı ve %2-4 civarında ise ekonomi sağlıklı ilerliyor anlamına gelir.

Örneğin 100TL’ye aldığınız bir ürünü, %2 enflasyon için; 72 kuralına göre 72/2=36, yaklaşık olarak 36 yıl sonra 200TL’ye alırsınız. Bu artış normaldir.

Hükümetler enflasyonu her zaman kontrol etmek isterler. Ama bazen bu ayarı tutturamayabiliyorlar.

PAYLAŞ